Taryfa G12 zaczyna się opłacać dopiero wtedy, gdy w strefie nocnej mieści się mniej więcej jedna czwarta rocznego zużycia – dla stawek obowiązujących w 2026 roku na obszarze TAURON próg wypada przy około 23 procentach. Poniżej tej wartości droższa strefa dzienna zjada rabat nocny i rachunek rośnie, chociaż taryfa nosi nazwę tańszej.
Próg nie jest liczbą ogólnokrajową. Wyprowadza się go z dwóch niezależnych dokumentów, czyli z taryfy sprzedawcy energii i z taryfy operatora sieci dystrybucyjnej. Prezes URE zatwierdził oba komplety 17 grudnia 2025 r., osobno dla czterech sprzedawców z urzędu i osobno dla pięciu największych operatorów.
Dalsze sekcje pokazują, które pozycje rachunku reagują na strefę, a które zostają nietknięte, jak policzyć próg na własnych stawkach oraz na jakich warunkach wolno zmienić grupę taryfową.
|
Rachunek za prąd składa się z dwóch dokumentów, nie z jednego
Za prąd płacisz dwóm firmom naraz, a wybór między G11 a G12 działa na każdą z tych części osobno. Sprzedawca rozlicza energię czynną, czyli sam towar. Operator systemu dystrybucyjnego rozlicza jej dostarczenie oraz opłaty, które nakładają na niego przepisy.
Rozdzielenie tych dwóch warstw decyduje o wyniku całego rachunku opłacalności. Strefa czasowa różnicuje tylko część pozycji, a resztę zostawia bez zmian – i akurat ta reszta bywa na fakturze najbardziej widoczna.
| Pozycja rachunku | Czy zależy od strefy | Kto ustala stawkę |
|---|---|---|
| Cena energii czynnej | tak | sprzedawca, taryfa zatwierdzana przez Prezesa URE |
| Składnik zmienny stawki sieciowej | tak | operator systemu dystrybucyjnego |
| Składnik stały stawki sieciowej | nie | operator systemu dystrybucyjnego |
| Opłata abonamentowa | nie | operator systemu dystrybucyjnego |
| Opłata jakościowa | nie | wynika z taryfy operatora systemu przesyłowego |
| Opłata OZE i opłata kogeneracyjna | nie | stawki jednakowe we wszystkich grupach taryfowych |
| Opłata mocowa | nie | Prezes URE, ryczałt zależny od rocznego zużycia |
Podział na opłaty stałe i zmienne wyjaśnia sam regulator. Jak podaje URE w materiale edukacyjnym z 17 grudnia 2025 r., opłatę sieciową stałą płacimy co miesiąc w tej samej wysokości, niezależnie od zużycia, a opłata sieciowa zmienna rośnie wprost proporcjonalnie do liczby zużytych kilowatogodzin. Wszystkie stawki podawane przez URE są kwotami bez VAT i akcyzy.
Co po przejściu na G12 nie zmienia się ani o złotówkę
Zmiana grupy taryfowej z G11 na G12 nie rusza żadnej opłaty naliczanej ryczałtem. Taryfę TAURON Dystrybucja na 2026 r. zatwierdził Prezes URE decyzją z 17 grudnia 2025 r. Składnik stały stawki sieciowej wynosi w niej 7,38 zł miesięcznie przy układzie jednofazowym i 10,86 zł przy trójfazowym, identycznie dla G11, G12, G12w i G13. Opłata abonamentowa przy rozliczeniu miesięcznym wynosi 4,56 zł w każdej z tych grup. Kwoty są podane bez VAT.
Opłata mocowa działa podobnie, choć z innego powodu. Gospodarstwa domowe płacą ją ryczałtem uzależnionym wyłącznie od rocznego zużycia, a nie od pory doby, w której prąd popłynął. Według tabeli stawek opłaty mocowej publikowanej przez URE stawki na okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2026 r. wynoszą 4,29 zł miesięcznie przy zużyciu poniżej 500 kWh rocznie, 10,31 zł w przedziale od 500 do 1200 kWh, 17,18 zł powyżej 1200 do 2800 kWh oraz 24,05 zł powyżej 2800 kWh. Przeniesienie pracy pralki na godzinę drugą w nocy nie zmienia rocznej sumy kilowatogodzin, więc nie zmienia też przedziału.
Trzy kolejne pozycje są wprawdzie liczone od zużycia, ale mają tę samą wysokość w obu strefach i w obu grupach. Opłata jakościowa u TAURON wynosiła 0,0331 zł za kWh od 1 stycznia 2026 r., a od 1 lutego 2026 r. wynosi 0,0332 zł za kWh – zmianę wywołała decyzja Prezesa URE z 16 stycznia 2026 r. korygująca taryfę PSE. Opłata OZE wynosi 7,30 zł za MWh, a kogeneracyjna 3,00 zł za MWh. W porównaniu G11 z G12 wszystkie te pozycje się skracają.
Zostają dokładnie dwie liczby, które o czymkolwiek decydują, czyli cena za kilowatogodzinę u sprzedawcy i składnik zmienny stawki sieciowej u operatora.
Ile godzin obejmuje strefa nocna i dlaczego to nie to samo co udział zużycia
Strefa nocna w G12 obejmuje 10 z 24 godzin doby, czyli 41,7 procent czasu. Składa się na to osiem godzin od 22.00 do 6.00 oraz dwugodzinne okno od 13.00 do 15.00. Trzy sprawdzone taryfy na 2026 r. wyznaczają te same przedziały.
| Operator | Strefa dzienna w G12 | Strefa nocna w G12 |
|---|---|---|
| TAURON Dystrybucja | 6.00–13.00 i 15.00–22.00 | 22.00–6.00 i 13.00–15.00 |
| Stoen Operator | 6.00–13.00 i 15.00–22.00 | 13.00–15.00 i 22.00–6.00 |
| ENERGA-OPERATOR | 6.00–13.00 i 15.00–22.00 | 13.00–15.00 i 22.00–6.00 |
Zgodność trzech taryf nie znosi obowiązku sprawdzenia własnej. ENERGA-OPERATOR prowadzi obok G12 osobną grupę G12r, w której strefa szczytowa obejmuje godziny 7.00–13.00 i 16.00–22.00, czyli przesunięte o godzinę wobec G12. Rozporządzenie taryfowe wprost dopuszcza taką swobodę, ponieważ pozwala różnicować ceny z uwzględnieniem podziału doby na strefy i przewiduje, że jedna taryfa może zawierać więcej niż jeden taki podział.
Udział czasu i udział zużycia to jednak dwie różne wielkości. Lodówka pracuje przez całą dobę, więc rozkłada się na obie strefy niemal równo. Piekarnik, płyta indukcyjna, czajnik i suszarka pracują wtedy, gdy domownicy są w domu i nie śpią, czyli w większości w strefie dziennej. Dlatego z 41,7 procent godzin robi się wyraźnie mniejszy udział kilowatogodzin, a rachunek liczy kilowatogodziny, nie godziny.
Próg opłacalności – jak go policzyć i ile wychodzi w 2026 roku
Próg to taki udział strefy nocnej, przy którym G11 i G12 kosztują tyle samo. Liczy się go jednym dzieleniem, bo wszystkie pozycje niezależne od strefy zostały już z porównania wyeliminowane.
udział progowy = (stawka dzienna − stawka całodobowa) ÷ (stawka dzienna − stawka nocna)
Do wzoru wstawia się sumy dwóch składników, czyli cenę energii powiększoną o składnik zmienny stawki sieciowej. Poniżej stawki netto dla obszaru TAURON na 2026 r. – ceny energii pochodzą z taryfy TAURON Sprzedaż opublikowanej w Biuletynie Branżowym URE nr 265 z 17 grudnia 2025 r., a składniki sieciowe z wyciągu z taryfy TAURON Dystrybucja na 2026 r.
| Grupa i strefa | Cena energii (zł/kWh) | Składnik zmienny sieciowy (zł/kWh) | Razem (zł/kWh) |
|---|---|---|---|
| G11, całodobowo | 0,4970 | 0,2464 | 0,7434 |
| G12, strefa dzienna | 0,5430 | 0,2841 | 0,8271 |
| G12, strefa nocna | 0,4130 | 0,0558 | 0,4688 |
Strefa dzienna w G12 kosztuje o 0,0837 zł za kWh więcej niż stawka całodobowa w G11, a rozpiętość między dniem a nocą wynosi 0,3583 zł. Iloraz tych dwóch liczb daje 0,234, czyli próg na poziomie około 23 procent rocznego zużycia w strefie nocnej.
Ile to znaczy w złotych przy średnim zużyciu?
Przy zużyciu 1800 kWh rocznie, czyli średnim dla grupy G11 według danych URE, G12 daje około 132 zł brutto oszczędności w skali roku – ale dopiero przy udziale 40 procent w strefie nocnej. Próg wyznacza sam punkt zrównania, a skala korzyści rośnie dopiero wyraźnie powyżej niego. Kwoty brutto wynikają z przemnożenia różnicy netto przez 1,23, ponieważ akcyza obciąża obie grupy tak samo.
| Udział strefy nocnej | Roczny koszt netto w G12 | Różnica wobec G11 (1338,12 zł netto) |
|---|---|---|
| 15 procent | 1392,04 zł | o 53,92 zł netto drożej, czyli około 66 zł brutto rocznie |
| 25 procent | 1327,55 zł | o 10,58 zł netto taniej, czyli około 13 zł brutto rocznie |
| 40 procent | 1230,80 zł | o 107,32 zł netto taniej, czyli około 132 zł brutto rocznie |
Wniosek jest niewygodny dla obu skrajnych opinii. Tuż powyżej progu G12 daje kilkanaście złotych rocznie, czyli tyle, ile znika w zaokrągleniu. Sensowna przewaga zaczyna się dopiero przy udziale rzędu dwóch piątych zużycia. Zestawienie dotyczy odbiorcy rozliczanego według taryfy sprzedawcy z urzędu – kto podpisał ofertę rynkową, wstawia do tego samego wzoru ceny ze swojego cennika.
Dlaczego próg jest inny u każdego operatora
Ten sam rachunek przeprowadzony dla innego obszaru daje inną liczbę, ponieważ rabat nocny siedzi głównie w dystrybucji, a nie w cenie energii. Widać to po rozbiciu progu na dwie części.
Gdyby liczyć wyłącznie cenę energii, próg wypadłby wysoko. U TAURON Sprzedaż wynosi około 35 procent, u PGE Obrót około 35 procent, mimo że obie taryfy mają inne stawki nominalne. Sprzedawcy różnicują dzień i noc dość ostrożnie.
Dystrybucja zachowuje się zupełnie inaczej. Dla samego składnika zmiennego stawki sieciowej próg wynosi około 17 procent u TAURON Dystrybucja i około 10 procent u Stoen Operator, bo stawka nocna spada tam do ułamka stawki dziennej. Dopiero złożenie obu warstw ściąga próg do wspomnianych 23 procent na obszarze TAURON.
Praktyczny wniosek jest prosty. Bierzesz dwa dokumenty dotyczące własnego punktu poboru, wyjmujesz z nich cztery liczby i dzielisz. Cudzy wynik, także ten policzony wyżej, jest wyłącznie ilustracją metody, a nie odpowiedzią na twoje pytanie. Odbiorcy prowadzący działalność mają dodatkowo inny zestaw grup i tam rachunek wygląda inaczej, co opisuje osobny tekst o tym, jak wybierać taryfy prądu dla firm.
Rok 2026 zmienił obie warstwy w przeciwnych kierunkach. Według komunikatu URE z 17 grudnia 2025 r. średnia cena energii w taryfach sprzedawców dla gospodarstw domowych wynosi 495,16 zł za MWh, czyli o około 14 procent mniej niż w taryfach na czwarty kwartał 2025 r. Taryfa dystrybucyjna poszła w drugą stronę i wzrosła średnio o 9,36 procent, czyli o około 28 zł za MWh.
G12w i G12as, czyli dwie opcje pomijane w porównaniach
Dwustrefowość ma więcej niż jeden wariant, a każdy przesuwa próg w inne miejsce. Porównania zatrzymujące się na parze G11 i G12 pomijają dwie grupy, które dla części gospodarstw wypadają lepiej.
G12w dokłada do taniej strefy całe weekendy. U TAURON Dystrybucja strefa pozaszczytowa obejmuje w dni robocze godziny 13.00–15.00 oraz 22.00–6.00, a poza tym wszystkie godziny sobót, niedziel i innych dni ustawowo wolnych od pracy. Definicje bywają jednak różne. U Stoen Operator strefa szczytowa trwa od poniedziałku do piątku w godzinach 6.00–22.00, więc popołudniowe okno 13.00–15.00 tam nie występuje. Za szerszy zakres taniej strefy płaci się droższą strefą dzienną, dlatego próg dla G12w na obszarze TAURON wynosi około 43 procent zużycia, czyli niemal dwa razy więcej niż dla G12.
G12as opiera się na innym mechanizmie i wynika wprost z rozporządzenia taryfowego. Operator ma obowiązek utworzyć grupę zachęcającą do poboru w godzinach 22.00–6.00, w której obowiązują stawki jak w grupie jednostrefowej, z dwoma zastrzeżeniami. Obniżony składnik zmienny, sięgający do 30 procent stawki jednostrefowej, obejmuje wyłącznie energię ponad zużycie z analogicznego okresu roku poprzedniego, a składnik stały stawki sieciowej ustala się w wysokości dwukrotności stawki z grupy jednostrefowej. W taryfie TAURON Dystrybucja widać to bez tłumaczenia, bo składnik stały w G12as wynosi 14,76 zł i 21,72 zł miesięcznie wobec 7,38 zł i 10,86 zł w G11. Grupa opłaca się więc temu, kto realnie dokłada nocne zużycie, na przykład po zakupie samochodu elektrycznego.
Katalog rośnie dalej. PGE Obrót prowadzi grupę G12n z tanią strefą rozszerzoną o niedziele i dni ustawowo wolne, a Stoen Operator wprowadza grupy z przyrostkiem eko, w tym G12eko, do rozliczeń od 1 października 2026 r.
Skąd wziąć własny rozkład zużycia
Udział strefy nocnej odczytuje się z danych pomiarowych, a nie szacuje z pamięci. Bez liczby po lewej stronie wzoru cała kalkulacja pozostaje zgadywaniem, a to najczęstszy powód rozczarowania po zmianie taryfy.
Pierwszym źródłem jest licznik zdalnego odczytu i portal operatora, w którym publikowane są zarejestrowane profile zużycia. Drugim jest Centralny System Informacji Rynku Energii, uruchomiony 1 lipca 2025 r. przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne jako operatora informacji rynku energii. System dołącza kolejne podmioty etapami, a zakończenie wdrożenia PSE zaplanowało na 19 października 2026 r. Warto sprawdzić, jakie parametry mierzy licznik energii elektrycznej zainstalowany w konkretnym punkcie poboru, bo starsze konstrukcje nie raportują danych godzinowych.
Jeżeli danych godzinowych nie ma, zostaje szacunek z mocy i czasu pracy największych odbiorników. Cztery grupy urządzeń da się przesunąć w noc bez zmiany trybu życia domowników.
- Podgrzewacz pojemnościowy wody. Grzeje wtedy, gdy pozwoli mu na to sterownik albo zegar, a ciepłą wodę oddaje przez cały dzień.
- Pompa ciepła z buforem. Bufor przechowuje ciepło wyprodukowane w nocy, więc pompa nie musi pracować w szczycie porannym.
- Ładowarka samochodu elektrycznego. Pojedyncze ładowanie potrafi przewyższyć dobowe zużycie reszty domu, dlatego przesuwa próg najmocniej ze wszystkich odbiorników.
- Pralka i zmywarka z opóźnionym startem. Wymagają wyłącznie ustawienia timera, ale ich udział w rocznym zużyciu jest umiarkowany.
Piekarnik, płyta indukcyjna i oświetlenie zostają tam, gdzie są, ponieważ podlegają rytmowi dnia, a nie decyzji o taryfie.
Wynik takiego szacunku traktuj jako przybliżenie i porównaj go z progiem z zapasem. Jeśli wychodzi wartość zbliżona do progu, zmiana grupy nie przyniesie odczuwalnej różnicy w żadną stronę.
Kiedy wolno zmienić grupę taryfową
Zmiana grupy taryfowej podlega ograniczeniu czasowemu, którego nie znosi ani sprzedawca, ani operator. Zgodnie z § 7 ust. 3 rozporządzenia taryfowego odbiorca może wystąpić o zmianę nie częściej niż raz na 12 miesięcy, a w przypadku zmiany stawek opłat dodatkowo w okresie 60 dni od dnia wejścia w życie nowej taryfy. Same warunki zmiany określa umowa sprzedaży, umowa o świadczenie usług dystrybucji albo umowa kompleksowa.
Chodzi o rozporządzenie Ministra Energii w sprawie sposobu kształtowania i kalkulacji taryf oraz sposobu rozliczeń w obrocie energią elektryczną, czyli Dz.U. 2026 poz. 1182 ze zmianami, stan na 27 sierpnia 2026 r. Ten sam akt stanowi w § 8, że ceny i stawki opłat kalkuluje się na okres 12 miesięcy, więc raz policzony próg zachowuje ważność mniej więcej przez rok taryfowy.
Warunek techniczny jest jeden. Rozliczenie dwustrefowe wymaga układu pomiarowego, który rejestruje zużycie osobno w każdej strefie. Jeżeli zainstalowany licznik tego nie potrafi, zmiana grupy wymaga jego wymiany lub przeprogramowania po stronie operatora, a zasady takiej czynności wynikają z umowy oraz z taryfy konkretnego operatora. Wysokość ewentualnych kosztów sprawdź u swojego operatora, bo nie ustala jej rozporządzenie.
Najczęstsze pytania o taryfy G11 i G12
Którą taryfę wybrać – G11 czy G12?
Decyduje udział rocznego zużycia przypadający na strefę nocną. Dla stawek na 2026 r. na obszarze TAURON punkt zrównania obu grup wypada przy około 23 procentach zużycia w strefie nocnej. Poniżej tej wartości taniej wychodzi G11, powyżej G12. Próg policz na własnych stawkach z taryfy sprzedawcy i taryfy operatora, ponieważ różni się on między obszarami.
Czy opłaca się przejść na taryfę G12?
Opłaca się wtedy, gdy realnie przesuwasz zużycie na godziny nocne, a nie tylko planujesz to zrobić. Przy zużyciu 1800 kWh rocznie i stawkach TAURON na 2026 r. udział 40 procent w strefie nocnej daje około 132 zł oszczędności brutto rocznie, natomiast udział 15 procent oznacza około 66 zł straty. Tuż przy progu różnica wynosi kilkanaście złotych rocznie.
Czy w taryfie G11 prąd jest tańszy?
W G11 obowiązuje jedna stawka przez całą dobę, więc nie jest ona ani tańsza, ani droższa z definicji. W taryfie TAURON Sprzedaż na 2026 r. cena energii w G11 wynosi 0,4970 zł za kWh netto, podczas gdy G12 ma 0,5430 zł w strefie dziennej i 0,4130 zł w nocnej. G11 wypada taniej dla gospodarstwa o wyrównanym rozkładzie dobowym.
W jakich godzinach obowiązuje tańsza strefa w G12?
W taryfach TAURON Dystrybucja, Stoen Operator i ENERGA-OPERATOR na 2026 r. strefa nocna w G12 obejmuje godziny od 22.00 do 6.00 oraz od 13.00 do 15.00, czyli łącznie 10 godzin doby. Godziny bywają jednak inne w pokrewnych grupach, na przykład w G12r u ENERGI strefa pozaszczytowa obejmuje 13.00–16.00 i 22.00–7.00. Sprawdź taryfę swojego operatora.
Czy zmiana taryfy na G12 obniża opłatę mocową?
Nie. Gospodarstwa domowe płacą opłatę mocową ryczałtem uzależnionym od rocznego zużycia energii, a nie od pory doby. Według stawek URE na 2026 r. ryczałt wynosi od 4,29 zł miesięcznie przy zużyciu poniżej 500 kWh rocznie do 24,05 zł powyżej 2800 kWh. Przeniesienie poboru na noc nie zmienia rocznej sumy kilowatogodzin, więc nie zmienia też przedziału.
Jak często można zmienić grupę taryfową?
Zgodnie z § 7 ust. 3 rozporządzenia taryfowego, czyli tekstu jednolitego Dz.U. 2026 poz. 1182, odbiorca może wystąpić o zmianę grupy taryfowej nie częściej niż raz na 12 miesięcy. Dodatkowe okno otwiera się przy zmianie stawek opłat i trwa 60 dni od dnia wejścia w życie nowej taryfy. Szczegółowe warunki określa umowa.
Dlaczego na rachunku gospodarstwa domowego nie ma pozycji za energię bierną?
Zgodnie z § 52 ust. 2 rozporządzenia taryfowego rozliczeniami za pobór energii biernej objęci są odbiorcy zasilani z sieci średniego, wysokiego i najwyższego napięcia, a odbiorcy z sieci do 1 kV mogą zostać nimi objęci. Licznik klasy domowej standardowo nie mierzy energii biernej w czterech ćwiartkach, więc w taryfach G taka pozycja się nie pojawia. Mechanizm dotyczy przede wszystkim firm i opisuje go osobny tekst o tym, czym jest ponadumowny pobór energii biernej.